درمان در همیوپاتی بر این اصل استوار است که هر چیز را باید با چیزی مشابه درمان کرد . کلمه هومیوپاتی از دو واژه یونانی هومویو به معنای مشابه و پتوس به معنای درمان ساخته شده است.

درمان در هومیوپاتی بر این اصل استوار است که هر چیز را باید با چیزی مشابه درمان کرد . کلمه هومیوپاتی از دو واژه یونانی هومویو به معنای مشابه و پتوس به معنای درمان ساخته شده است.

خلاصه

 در این مکتب درمانی “کلی نگری” وضعیت بیمار به همراه عوامل محیطی در ارتباط با او در نظر گرفته می‌شود بنابراین اصول تشخیص بیماری و درمان بیماران شبیه ‌روش متخصصان طب آسیایی است.

در طب هومیوپاتی مانند دیگر شاخه‌های طب مکمل، به شرح حال بیمار با شکایت او توجه خاصی می شود تا داروهای مناسب تجویز گردد.

 متخصصان هومیوپاتی با در نظر گرفتن وضعیت هر بیمار داروی مناسب او را تهیه می‌کنند و در اختیارش قرار می‌گیرد و مکتب هومیوپاتی جزو روشهای جدید درمان نیست و برگرفته از تجارب دانشمندان باستانی می باشد.

ساموئل هانمن

پزشک شیمیدان و داروساز آلمانی ساموئل هانمن که در سال‌های ۱۷۵۵ تا ۱۸۴۳ زندگی می کرد این مکتب را پایه گذاری نمود.

 این دانشمند، پزشکی برجسته و دارای افکاری دوراندیش و روحیه قوی و تلاشگری خستگی ناپذیر بود.

او عقیده داشت بعضی از روشهای پزشکی آن روز که بیش از اندازه در مورد بیماران اعمال می‌شد نه تنها برای آنها مفید نیست بلکه ممکن است به ضرر آنها باشد

هانمن همیشه در این فکر بودکه روش‌های گذشتگان را به صورت تحولی در پزشکی زنده سازد. او می‌خواست تجارب بقراط دانشمند یونانی که ۴۰۰ سال قبل از میلاد می‌زیست را مورد توجه پزشکی آن زمان قرار دهد.

 یکی از اصولی که هانمن به عنوان یکی از تجارب بزرگ بقراط به آن فکرمی‌کرد اصل اینترالیا بود.

این اصل می‌گوید “عامل بیماری ممکن است باعث درمان بیماری شود” و با توجه به اینکه دارو باید بی‌ضرر باشد، اهمیت  این اصول و روش درمانی روشن میگردد.

 به عقیده هانمن علائم بیماری انعکاس خارجی دفاع -غلبه بدن در برابر بیماری است و داروهای هومیوپاتی می‌توانند باعث تقویت این انعکاس و غلبه‌ها شوند.

به عبارت دیگر ، داروهای تجویز شده در این روش بیشتر باعث تقویت علائم بیماری می‌شود تا درمان.

در حقیقت، درمان در همیوپاتی بر این اصل استوار است که هر چیز را باید با چیزی مشابه درمان کرد . کلمه هومیوپاتی از دو واژه یونانی هومویو به معنای مشابه و پتوس به معنای درمان ساخته شده است.

اثرات داروهای هومیوپاتی:

 یک مثال ساده برای نشان دادن اثر داروهای هومیوپاتی پیاز است.

پوست کندن پیاز باعث جاری شدن اشک از چشم و سپس آبریزش بینی می‌شود. این علائم شبیه علائم سرماخوردگی هستند، لذا از عصاره پیاز برای رفع این علایم و سرماخوردگی در هومیوپاتی استفاده می شود.

همچنان که گفته شد در هومیوپاتی بر حسب شرایط هر فرد دارو ساخته می شود ، برعکس پزشکی امروز که برای یک بیماری در همه افراد داروی مشابه تجویز می گردد.

به عنوان مثال، دو بیمار دچار افسردگی را در نظر بگیرید ممکن است یکی خسته و بی تفاوت باشد و دیگری بی قرار و مضطرب.

در طب امروز برای افسردگی در هر دو حالت یک نوع دارو تجویز می‌شود در حالی که در هومیوپاتی دو نوع دارو بر حسب شرایط افراد تجویز می گردد

همچنین در پزشکی امروز برای بسیاری از بیماری‌های مختلف با علائم یکسان، داروهای مشابه تجویز می‌شود که مسلما در بعضی از آن‌ها سودمند نخواهد بود .

تحقیقات اولیه هانمن نشان داد که تجویز مقادیر معمولی داروهای هومیوپاتی بی تاثیر است. ولی با رقیق شدن غلظت دارو قدرت اثر افزایش می‌یابد و می‌تواند در بهبودی بیمار مفید باشد.

 تهیه داروهای هومیوپاتی :

در عصاره های اولیه (عصاره مادر) جهت تهیه داروهای هومیوپاتی از گیاهان ، از مواد حیوانی و معدنی تازه استفاده می‌گردد.

این مواد ابتدا به خوبی شسته می شوند تا گرد و غبار و مواد خارجی آنها پاک شود .سپس آنها را به خوبی خرد کرده و در الکل خالص به مدت چند روز خیس می‌کنند.

پس از آن مخلوط را صاف و نگه داری می کنند که به آن تنتور مادر می گویند.

 در صورتی که مواد اولیه در الکل محلول نباشند، باید با روش دیگری و به همراه قند لاکتوز ساییده شوند. پس از تهیه تنتور مادر باید آن را رقیق نمود.

فرآیند رقیق سازی

رقیق سازی داروهای هومیوپاتی به طور متوالی و با معیارهای خاصی صورت می گیرد.

مثلا در صورتی که یک قسمت از تنتور مادر(یایک قطره) را در ۹۹ قسمت( ۹۹ قطره )با حلالی مانند آب، الکل و یا لاکتوز رقیق شود محلول تهیه شده دارای یکصدم غلظت تنتور مادر است که به آن “محلول سانته سی مال” می گویند و با علامت C1 نشان داده می‌شود

پس از رقیق کردن محلول را باید برای مدتی به شدت تکان داد. این عمل ساکاسیون یا تکان دادن شدید نام دارد.

 به عقیده هانمن تکان دادن شدید تاثیر دارو را افزایش می‌دهد. در صورتی که محصول سانته سیمال را به نسبت صد باررقیق شده (یک قطره در ۹۹ قطره)و دوباره تکان داده شود. محلول جدید سانته سیمال با علامت C2 تولید می‌شود .

رقیق سازی را می توان به همین ترتیب ادامه داد. در همیوپاتی اکثرا از محلول‌های C6، C12،C30،C1000،C2000 استفاده می‌شود .

به غیر از رقت های گفته شده محلول های دسیمال که با غلظت یک در ده تهیه می‌شود (یک قسمت از تنتور مادر در ۱۰ قسمت ماده رقیق‌کننده) مورد استفاده قرار می گیرد.

اینگونه محلول ها را با علامت D نشان می دهند. در انگلستان به جای نماد D از x استفاده می کنند. نکته مهم در مورد رقیق سازی اینکه این کار باید به طور منظم و پیاپی صورت گیرد و در غیر اینصورت داروی حاصله قابل مصرف در همیوپاتی نیست .

ادعا می‌شود در هر مرحله رقیق سازی قدرت اثر دارو بیشتر می گردد .قدرت اثر داروهای رقیق شده از نظر تجربی باعث تعجب پزشکی نوین شده است.

این مساله یعنی درمان منظم با محرک‌های ضعیف که با رقیق سازی پی‌درپی داروهای هومیوپاتی صورت می‌گیرد جزو اصول اصلی هومیوپاتی محسوب می‌شود.

 با آنکه در رقت‌های بسیار گاه حتی یک مورد هم از ماده اصلی در محلول یافت نمی‌شود ولی ادعا می‌شود که تاثیر زیادی دارد.

 محلول های بسیار رقیق هومیوپاتی را باید از آلودگی‌ها دور نگه داشت. مثلا این محلول ها نباید در نزدیکی مواد معطر قرار گیرند، حتی عطر و ادکلن و یا مواد معطری که توسط فردی استفاده شده می‌تواند باعث آلودگی داروی همیوپاتی گردد و دارو بی اثرگردد.

 اصول تشخیص در هومیوپاتی:

به عقیده هانمن بیماری مشکلی از عدم تعادل  در نیروی حیاتی بدن است لذا دارو باید باعث تقویت و فعال شدن بدن گردد تا تعادل برقرار شود .

شاید بتوان گفت گسترش هومیوپاتی در کشورهای آسیایی به علت تشابه اصول آن با مکاتب طب شرقی است. مکاتب شرقی به تعادل چهارمزاج( ۴ خلط )معتقد بودند و سلامتی را نتیجه این تعادل می دانند.

 یکی دیگر از اصول مشابه هومیوپاتی با مکاتب شرقی کل نگری این مکاتب است. تشخیص بیماری و انتخاب داروی مناسب در هومیوپاتی مستلزم وقت زیاد است.

بررسی های متخصص همیوپاتی از بیمار ممکن است بیش از یک ساعت به طول انجامد ،زیرا باید شرح حال و گذشته و کنونی بیمار را به دقت مورد بررسی قرار گیرد،تا بتواند او را از نظر روحی روانی و مشخصات خود و شخصیتی بشناسد متخصص هومیوپاتی با دانستن این اطلاعات می‌تواند داروی مناسب همان شخص را انتخاب و تجویز کند.

 تجویز داروی هومیوپاتی

تجویز داروی ایده آل در هومیوپاتی کار نسبتا مشکلی است ،چون امروزه حداقل ۲۵۰۰ داروی موثر در این زمینه وجود دارد.

یکی از کتبی  که در سالهای اخیر چاپ شده “ماتریا مدیکا آو نیوهوموپاتیک رمدی” می باشد که توسط جولیان در سال ۱۹۷۹ نوشته شده است .

کتاب حاوی اطلاعات مفیدی درباره تجویز داروهای هومیوپاتی است.

بعضی از داروهای پرمصرف در هومیوپاتی با غلظت معمولی ممکن است مسمومیت منجر به مرگ ایجاد کنند، مانند گیاه شابیزک که بسیار سمی است، ولی داروهای هومیوپاتی تهیه شده از آن در درمان بیماری‌های تب دار استفاده می شوند.

همین گیاه در درمان بیماری مخملک معروف است و هانمن در سال ۱۸۰۱ از آن به طور موفقیت آمیزی در درمان مخملک استفاده و آن را گزارش کرد.

همچنین بعضی از مواد معدنی مانند جیوه که سمیت زیادی دارد و یا آرسنیک فلز سمی کاملاً شناخته شده است و مرگ ناپلئون را به آن نسبت می دهند، از جمله داروهای هومیوپاتی هستند.

بعضی  از گیاهان مشهور مورد استفاده در همیوپاتی شامل آقنیطون، به عنوان مسکن درد ، کاکتوس برای درمان ناراحتی‌های قلب ، شاهدانه جهت درمان اختلالات روانی ، سورنجان برای درمان نقرس، حنظل ( هندوانه ابوالجهل)در مشکلات مربوط به اعصاب و تریاک در درمان تب تیفوئید ، دلهره و اضطراب می باشند.

 برای تهیه داروهای هومیوپاتی از انواع اندام های گیاهان و مواد معدنی حتی از فلزات مانند طلا و نقره ،پلاتین و عنصر گوگرد، مواد حیوانی از جمله زهرها، سموم حشرات و پوسته صدف ها استفاده می شود.

 نکته بسیار مهم این که برای تهیه داروهای هومیوپاتی گاهی از اندامهای مبتلا به میکروب یا ویروس نیز استفاده می گردد. این داروها شباهتی به واکسن ها در طب نوین دارند .البته این نوع داروها با غلظت C30 و C200مصرف می شوند.

در بعضی موارد از عارضه جانبی داروهای پزشکی نوین برای درمان بیماری‌ها در هومیوپاتی استفاده می‌گردد مثلاً پنی سیلین در بعضی افراد باعث حساسیت و جوش های پوستی می شود که همین خاصیت در هومیوپاتی برای درمان بعضی از بیماری های پوستی که علائمی مشابه عوارض پلی سیلین دارند، استفاده می شود .

همچنین از عصاره گیاهان  حساسیت زا مانند دانه‌های گرده داروهای هومیوپاتی ساخته می‌شود که برای افزایش مقاومت افراد و حساس مانند افراد مبتلا به آسم و یا تب یونجه مورد استفاده قرار می‌گیرند.

 نسخه پیچی:

داروهای مورد استفاده در هومیوپاتی از نظر ضوابط داروی همانند داروهای مورد استفاده در طب نوین هستند.

این داروها باید دارای استانداردهای کمی و کیفی باشند و ساخت آنها تحت شرایط بسیار دقیق و صحیح انجام شود.

در صورتیکه فراورده به صورت قرص باشد، لازم نیست که یکایک قرص ها با ماده دارویی مرطوب شوند و کافی است که یک قطره دارو به ظرف شیشه‌ای حاوی قرص اضافه گردد.

 ادعا میشود که قدرت شفابخشی ماده دارویی به همه قرص ها منتقل شده و از آلودگی قرص ها هنگام خروج از شیشه جلوگیری میشود.

داروهای هومیوپاتی به اشکال خوراکی و یا موضعی تجویز می شوند.

در نوع قرص اصولا دارو به طور وزنی تجویز می‌شود، زیرا بیرون آوردن و شمردن قرص ها از جای خود ممکن است باعث آلودگی و خنثی شدن اثر قرص شود. حتی ممکن است تماس قرص ها با سطح محل شمردن باعث آلودگی دارو گردد.

به علاوه ممکن است قدرت داروی فعال هنگام تماس با سطح محل شمردن به آن انتقال یابد .همچنین کهنه شدن دارو و یت قرار گرفتن در دمای بالا ممکن است باعث کاهش یا از بین رفتن اثر آن گردد.

 توصیه می شود که مصرف داروهای هومیوپاتی قبل یا بعد از خوردن چای یا قهوه صورت نگیرد. حتی بعضی معتقدند در زمان مصرف داروهای هومیوپاتی مصرف چای و قهوه باید قطع شود.

باید خاطرنشان کرد درمان همه مشکلات با هومیوپاتی موثر نیست مانند انواع فتق ، آپاندیس و یا شکستگی ها را باید با طب نوین درمان کرد و یا در بعضی موارد باید از طب نوین و هومیوپاتی در کنار هم استفاده نمود.

برای بعضی بیماری‌ها مانند تب یونجه ، رینیت آلرژیک و اگزماهای با منشأ غذایی و عوامل محیطی می توان از روش هومیوپاتی استفاده کرد. بعضی از مشکلات به علت استرس های ایجاد می‌شوند مانند مشکلات گوارشی ، سردرد و میگرن نیز با هومیوپاتی قابل درمانند.

 نتایج علمی هومیوپاتی

اگرچه در بعضی موارد هومیوپاتی توضیح علمی ندارد .ولی موضوع از اهمیت و کاربرد آن نمی‌کاهد. استقبال از همیوپاتی در آسیا بسیار زیاد بوده و در اروپا به خصوص آلمان و فرانسه مانند طب نوین مورد توجه است.

در انگلستان  با  همیوپاتی به عنوان یکی از روش‌های پزشکی جایگزین برخورد شده است .در شش بیمارستان همیوپاتی که تحت نظر NHS(سیستم سلامت ملی) اداره می گردد، درمان با روش هومیوپاتی رسمی و قانونی است.

انگلستان در سال ۱۹۵۰ قانونی بودن هومیوپاتی را در مجلس به تصویب رساند.

 در انگلستان پزشکان عمومی می توانند در دانشکده هومیوپاتی بیمارستان سلطنتی لندن ویا بیمارستان هومیوپاتی گلاسکو مدت ۶ ماه دوره تمام وقت را بگذرانند و مدرک همیوپاتی دریافت کنند و رشته های دیگرپزشکی از جمله داروسازان ، دندانپزشکان ، پرستاران و پزشکان نیز می‌توانند با گذراندن این دوره مجوز دریافت نمایند.

 قدرت رقابت هومیوپاتی با پزشکی نوین را می‌توان در دو عامل جستجو کرد:

اول اینکه در این روش به بیمار اهمیت زیادی داده شده و به درد دل‌های او با زمان کافی گوش داده می‌شود

دیگر اینکه داروهای مورد مصرف آن نیاز به نسخه ندارند و معمولاً دارای عوارض جانبی نیستند.